Siegnella Concincion promoveerde op 25 april 2025 aan de Universiteit van Amsterdam op haar proefschrift Building communicative spaces with children in paediatric obesity care and research. The importance of children's perspectives in integrated care during and after the COVID-19 pandemic.
Waarom dit onderzoek?
Obesitas bij kinderen neemt wereldwijd toe; kinderen ervaren sterke negatieve en ingrijpende fysieke, psychologische en sociale gevolgen. Hun perspectief ontbreekt vaak in zorgbeslissingen. Er is dringend behoefte aan inzicht in de perspectieven en de leefwereld van kinderen en jongeren met obesitas om zorg op maat te kunnen bieden en aanbevelingen te kunnen doen die aansluiten bij hun persoonlijke behoeften en levensomstandigheden.
Wat heb je ontdekt?
De resultaten tonen de diepe impact van COVID-19 op kinderen met obesitas. Tijdens de lockdowns ervoeren zij meer isolement, verveling, stress en ongezonde gewoonten, zoals overmatig eten, gamen en slecht slapen. Creatieve methoden, zoals tekenen en wandelen, bleken effectiever dan traditionele gesprekken om emoties en ervaringen te doorgronden en te begrijpen. Deze aanpak bood kinderen ruimte zich vrijer te uiten en leidde tot open, eerlijke reacties. Samen met de kinderen werd een kinderboek ontwikkeld, waarin hun verhalen en tekeningen centraal staan, waardoor zij letterlijk een stem kregen.
De studie benadrukt dat veel kinderen zich schaamden, verdrietig waren of zich angstig en vaak niet gesteund voelden door hun omgeving. Deze gevoelens kwamen vooral naar voren in niet- verbale, speelse contexten, zoals tijdens wandelingen of spel. Dit vergrootte het vertrouwen en de betrokkenheid van kinderen en gezinnen. Uit literatuuronderzoek blijkt dat kinderen en jongeren zelden actief worden betrokken bij obesitasonderzoek. Wanneer zij wél zonder ouders deelnemen, delen zij waardevolle inzichten over pesten, erbij willen horen en hun zelfbeeld – kennis die essentieel is voor kindgerichte, op maat gemaakte obesitaszorg.
Uit de kwalitatieve studie blijkt dat COVID-19 en de lockdowns bestaande problemen bij kinderen met obesitas, zoals gewichtstoename, mentale en sociaaleconomische moeilijkheden, hebben verergerd. Jeugdverpleegkundigen ervoeren grote uitdagingen door minder persoonlijk contact en verlies van continuïteit in de zorg. Voor toekomstige epidemieën is het essentieel te investeren in duurzame vertrouwensrelaties tussen gezinnen en verpleegkundigen en te zorgen dat obesitaszorg toegankelijk en beschikbaar blijft voor de gezinnen die dit het meest nodig hebben. Dit is noodzakelijk om de negatieve gevolgen te beperken en tijdig ondersteuning te bieden.
De resultaten uit het participatief actie-onderzoek tonen aan dat participatieve en creatieve benaderingen waardevol zijn in onderzoek en zorg voor kinderen met obesitas. Door een participatieve houding aan te nemen, aan te sluiten bij hun leefwereld en samen activiteiten te ondernemen, worden kinderen echte partners in het proces. Dit creëert een communicatieve ruimte, waarin zij hun stem kunnen laten horen, persoonlijke ervaringen delen en onderwerpen van eigen belang bespreekbaar
