De veelgebruikte intelligentiestest WISC-V-NL biedt de diagnosticus veel extra analysemogelijkheden. De uitkomsten kunnen nauwkeuriger worden beoordeeld dan de handleiding voorstelt door de psychometrische grenzen niet te negeren. Dit met een klinisch sterkere conclusie als resultaat die meer recht doet aan het kind.
De Wechsler intelligentietests zijn van sterke psychometrische kwaliteit, wat onder meer tot uiting komt in de positieve COTAN-beoordelingen. Daarmee zijn ze al jaren in het Nederlandse taalgebied breed geaccepteerd en worden ze veel gebruikt. In 2018 verscheen in Nederland en België de vijfde versie van de intelligentietest voor kinderen tussen de zes en zeventien jaar: de WISC-V-NL (Wechsler, 2018). In deze versie veranderde veel. Naast de gebruikelijke wijzigingen – zoals vernieuwen van de normgroep, vergroten van de gebruiksvriendelijkheid en het verbeteren van de psychometrische eigenschappen – is misschien de belangrijkste verandering wel de herziening van de theoretische basis. Het model van Cattell-Horn-Carroll (CHC-model; McGrew, 2005; Schneider & McGrew, 2012) lag ten grondslag aan de versterking van de theoretische onderbouwing. Dit leidde tot vormgeving van andere indexen. Het ging opvallend genoeg ook gepaard met verandering van interpretatierichtlijnen voor de uitkomsten.
De WISC-V-NL geeft daarnaast ruimte om zelf buiten die gegeven richtlijnen afwegingen en keuzes te maken in de data-analyse. Het is aan de diagnosticus om die ruimte ook te pakken door keuzes te maken afhankelijk van de doelstelling, vraagstelling en de specifieke klinische situatie. Een waar feestje, zolang je goed weet wat er statistisch gebeurt en in welke context het onderzoek plaatsvindt. Het geeft ons, docenten bij de post-doctorale psychologieopleidelingen, de mogelijkheid een alternatieve interpretatierichtlijn voor te stellen. Het doel van deze richtlijn is met meer precisie de resultaten klinisch te duiden door de psychometrische spelregels in de besluitvorming voorop te zetten. Zo ontstaat er meer nuance in de betekenisgeving voor het individuele kind.
Een alternatieve analyse
De interpretatie van het Totaal IQ
De handleiding van de WISC-V-NL maakt het Totaal IQ (TIQ) belangrijker dan we gewend zijn. Er wordt gesteld dat het TIQ ‘de meest betrouwbare score’ is en altijd ‘voorspellende waarde’ heeft, ook als de scoreopbouw erg gevarieerd is. Dit is tegengesteld aan hoe we het altijd deden. De standaard was: het TIQ niet of voorzichtig interpreteren als het Verbaal IQ en Performaal IQ fors (significant) van elkaar verschilden. De koerswijziging met de WISC-V wordt onderbouwd met een simulatiestudie van Daniel (2007); TIQ blijft een betrouwbare samenvatting, of scores onderling nu wel of niet in het profiel sterk van elkaar verschillen. Echter, betrouwbaarheid is iets anders dan de voorspellende waarde van het TIQ in het dagelijks leven van een kind (oftewel de ecologische validiteit). Daar wordt niet naar gekeken in de studie van Daniel. Diverse studies tonen zowel bij
