Animatie (regiedebuut van Maïlys Vallade en Liane-Cho Han) voor jong en oud naar de gelijknamige semi-autobiografische roman van de Belgische diplomatendochter Amélie Nothomb. De kleine Amélie groeit op in een fijn gezin in Japan en ontdekt de schoonheid van de natuur. Een mooi verhaal over de helende kracht van menselijke verbondenheid, in een oogstrelend kleurenpalet. Nederlands ondertiteld.

Monique Samsen, 2025| uitgeverij BSL | 263 pagina’s | € 49,95

ACT4life, ontwikkeld door psycholoog en vaktherapeut Monique Samsen, is gebaseerd op Acceptance and Commitment Therapy (ACT) die in de jaren tachtig, negentig werd ontwikkeld door Steven Hayes. ACT geldt al langer als een evidencebased therapie voor uiteenlopende klachten, zoals depressie en angst. In haar therapeutische werk met ACT kreeg Samsen behoefte aan een concretere invulling, met praktische handvatten voor zowel therapeut als cliënt. Door veelvuldig gebruik te maken van metaforen en beelden, deels afkomstig van cliënten tijdens behandelingen en door de schrijfster verder uitgewerkt en veralgemeniseerd, is een methodiek ontstaan waarbij de metaforen leidend zijn bij het begrijpen van klachten van cliënten. Deze symboolfiguren (Uil, Boom, Hart, Olifant, Kat en Ik) zijn niet alleen onderdeel van de behandeling, maar ook van de procesdiagnostiek en het behandelplan. Een cliënt kan bijvoorbeeld vastlopen op de rotonde, stilstaan bij de halte, zich te veel laten leiden door zijn uil, een te actieve kat hebben of een tekort aan olifantvaardigheden.

Voor behandelaren die al bekend zijn met het ACT4life model, die bijvoorbeeld enige scholing hebben gehad in het model of er ervaring mee hebben opgedaan in de behandelkamer, is het een uitgebreid naslagwerk voor de toepassing van de zes symboolfiguren. Er staat duidelijk omschreven hoe te handelen, wanneer de behandeling stagneert, er worden adviezen gegeven voor procesdiagnostiek, maar ook via een website die is gekoppeld aan het boek zijn veel materialen te downloaden.

Het boek is opgebouwd uit drie delen. Het eerste deel gaat over de context van gedrag, waarin het ACT4life model wordt beschreven als een beeldende uitwerking en toepassing van ACT. Er wordt geen tot weinig theoretische onderbouwing van ACT gegeven. Dat is jammer, omdat het een methodiek is met een stevige theoretische basis. De zes kernwaarden van ACT worden wel genoemd, maar nauwelijks besproken. Ook ACT wordt grotendeels uitgelegd in de taal van ACT4life. Deel twee gaat over het veranderen van richting, waarbij de waarden kort worden genoemd en wordt beschreven dat ze deels wel, maar deels ook niet samenvallen met de symboolfiguren. Dit is verwarrend en lijkt zichzelf ook wat tegen te spreken. Het derde deel is het meest praktisch; hier worden de symboolfiguren, ieder in een eigen hoofdstuk, uitgebreid en duidelijk besproken.

Als lezer die wel ervaring heeft met ACT, maar niet in het beschreven model is ingevoerd, is de methodiek lastig te begrijpen. Tegelijkertijd zijn de symboolfiguren aantrekkelijk om te gebruiken, is de taal van het boek enthousiasmerend en lijkt de methodiek breed toepasbaar. Bij het opnieuw lezen van dit boek wordt het toegankelijker. Het laatste hoofdstuk bevat psycho-educatieteksten voor kinderen en jongeren over de symboolfiguren. Het boek laat zich beter begrijpen, wanneer eerst die stukjes gelezen worden.

Ingrid Remeijer is gedragsdeskundige/behandelaar in de specialistische Jeugd-ggz.

Als AD-journalist Jelle Krekels terug naar zijn geboortestreek verhuist, blijkt het onschuldige Limburgse landschap uit zijn jeugd een duister verleden te hebben. Het klooster naast zijn ouderlijk huis werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door SS-leider Heinrich Himmler en zijn adellijke vriendin Julia op ten Noort omgevormd tot Reichsschule Heythuysen, een eliteschool voor nazimeisjes. (CvG)

Britse miniserie, gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Ann Ming (Seridan Smith) en haar man hebben het goed, samen met hun drie volwassen kinderen. Totdat oudste dochter Julie, net gescheiden en moeder van een zoontje, wordt vermist en later blijkt vermoord. Door laksheid en misstappen van de politie moet moeder Ann zelf op onderzoek. Wat volgt is een jarenlange strijd van Ann om gerechtigheid. De dader wint twee keer een rechtszaak en in het Verenigd Koninkrijk geldt dan nog de eeuwenoude wet ‘Double Jeopardy’ die bepaalt dat iemand (ondanks nieuwe inzichten en bewijs) niet tweemaal voor dezelfde misdaad berecht mag worden. Uiteindelijk lukt het Ann de wet te laten wijzigen. Aangrijpend, ook door de manier waarop Smith de emoties invoelbaar weet te maken. (CvG)

Lyona Rose, 2025 | Illustraties Pauline luiten | Uitgeverij SWP | 72 pagina’s | € 22,50

Fay van negen woont bij haar oma. In de weekends is ze geregeld bij haar vader. Wanneer ze naar haar moeder gaat, is er altijd iemand bij om op hen te letten. Als er op school een thema is over de vraag ‘Waar is mijn thuis?’ komt Fay boos en verdrietig uit school. Ze vertelt snikkend dat alle kinderen in haar klas bij hun ouders wonen, behalve zij. Oma zit erover in. Hoe kan ze Fay duidelijk maken dat lang niet alle kinderen bij een vader en moeder wonen, en dat het erom gaat dat je op een plek woont waar mensen van je houden?

Hoe fijn dat er een boek is waarin acht verschillende manieren van wonen worden beschreven, ieder in een eigen verhaal. Zo leer je op een begrijpelijke en leuke manier dat er best veel woonvormen bestaan. Zo is er een verhaal over een meisje dat in een pleeggezin woont. Er is een jongen die samen met zijn moeder woont en baalt dat ze een vriend heeft, terwijl zijn vader ergens anders is gaan wonen. Er is een meisje dat in een gezinshuis woont en weer een ander verhaal gaat over een tante die voor haar neefje zorgt. Er is een meisje dat geen vader meer heeft en samen met haar verdrietige moeder iets van het leven probeert te maken. En een jongen met een moeder die het leven soms te zwaar vindt. Donorschap en tijdelijk moeten leven in het ziekenhuis zijn de twee andere verhalen.

Misschien lijken het zware thema’s en dus moeilijke verhalen, maar dat is helemaal niet waar. Elk verhaal heeft een spannend element en is vol humor geschreven. Je leeft echt mee en leert hoe andere kinderen wonen en hoe dat kan voelen. Door de verschillende verhalen leer je nadenken over wat wonen is en op hoeveel manieren dat kan. Alle verhalen benadrukken dat de vorm helemaal niets uitmaakt, als je je maar veilig en gezien voelt op de plek waar je woont. Alle hoofdrolspelers zijn kinderen in de lagere schoolleeftijd.

Achterin het boek staan lessuggesties om op school mee aan de slag te gaan.

De juf van Fay kent het boek ook. Ze leest de verschillende verhalen voor aan haar klas. Ze praten er samen over, maken tekeningen en knutselen samen aan de fijnste plek om te wonen. Thuis merkt oma dat Fay meer gaat praten over wat ze vindt en nadenkt over niet wonen bij papa en mama. “Weet je, oma, Iris uit mijn klas is heel verdrietig. Haar vader en moeder zijn gescheiden en maken heel veel ruzie. Ze weet niet of ze wel op school mag blijven. Erg hè? Ik ben zo blij dat ik gewoon bij jou woon en elke dag naar school mag.”

Anneke Eenhoorn is klinisch psycholoog, psychotherapeut en cognitief gedragstherapeut.

Kina Smit | uitgeverij Ambo Anthos | 256 pagina’s | € 22,99

De titel van dit boek is tweeledig: ouders hoeven niet perfect op te voeden én het is goed dat een kind het niet altijd perfect heeft. Dat is een geruststellende visie in een tijd vol opvoedboeken waarvan veel ouders onzeker worden. Opvoeden mag op een manier die bij de ouder en het gezin past. Een kind heeft geen perfecte opvoeder nodig, maar een ontspannen ouder, die met aandacht aanwezig is. Die het kind écht ziet, omdat er niet te veel afleiding, stressoren en triggers zijn.

Hedendaagse ontwikkelingen als individualisering, maakbaarheid, stress en prestatiedruk hebben invloed op de wijze waarop het ouderschap wordt vormgegeven. Veel ouders zien als belangrijkste doel dat hun kind een gelukkige volwassene wordt, zonder alle narigheid en gebreken waar de ouder zelf last van heeft (gehad). Ze proberen optimaal aan te sluiten bij de unieke behoeftes, gevoelens en voorkeuren van hun kind, onder andere vanwege het belang dat tegenwoordig wordt gehecht aan autonomie-ontwikkeling, zelfontplooiing en veilige hechting. Het ouderschap wordt een project dat moet slagen. Dit boek helpt deze hoge verwachtingen los te laten; een kind wordt gelukkiger als de ouder dingen weg durft te laten in plaats van te blijven investeren. Een kind hoeft niet altijd tegemoet te worden gekomen in diens behoeftes, beschermd te worden, mee te kunnen doen met leeftijdsgenoten of continu een activiteit aangeboden te krijgen. Een kind wordt juist gelukkiger als niet alles vlekkeloos gaat; verveling en frustraties kunnen het kind laten groeien, mits ouders op moeilijke momenten aanwezig zijn, met liefde, vertrouwen, troost en geduld, zonder meteen te willen sturen of oplossen. Ook door de onvolmaaktheden van ouders kunnen kinderen groeien; ze leren dat falen erbij hoort.

De auteur geeft praktische adviezen: breng rust, geef vertrouwen, bied duidelijke grenzen, maak plezier en geef ruimte. Beweeg mee met het kind, kijk met een open blik naar het kind, probeer niet de controle te houden of het kind te sturen naar de eigen wensen. Kinderen houden met hun gedrag ouders vaak een spiegel voor; durf daarin te kijken en jezelf de vraag te stellen waarom bepaald gedrag jou als ouder triggert.

Er worden geen nieuwe theorieën beschreven; het boek is een bundeling van eerder beschreven inzichten en adviezen, bijvoorbeeld over de pampergeneratie, curlingouders, grenzen stellen en schermgebruik. Deze inzichten worden op een heldere manier geïntegreerd tot de kern: verdraag dat het niet perfect is. De auteur is een orthopedagoog-generalist met ruime ervaring. De heldere voorbeelden komen uit haar eigen praktijk én eigen ouderschap, herkenbaar voor hulpverleners en ouders. De adviezen zijn niet altijd nieuw, wel goede reminders. Haar visie past bij de systemische visie dat zorgen om een kind vaak te maken hebben met probleeminstandhoudende interactiepatronen die vooral ouders kunnen doorbreken.

Veel kinderen hebben geen psycholoog nodig, maar de liefde en aandacht van hun ouder. Het kan wel zo zijn dat er een hulpverlener nodig is om de connectie tussen ouder en kind te herstellen, dat zal niet iedereen lukken met alleen dit boek. Voor hulpverleners kan het boek helpen een basishouding van goed genoeg ouderschap uit te stralen.

Elsien Hofstra is klinisch psycholoog/psychotherapeut bij Youz.