Film • Voor de meisjes | Boek • Casusboek ACT, Acceptance and Commitment therapy in de behandelpraktijk | Podcast • Doorgaan | Boek • De Verloren Knuffel Brigade | Boek • De Vallei van Troost | Boek • Casusboek kinderneuropsychologie
Film • Voor de meisjes
In de nieuwe film van regisseur Mike van Diem, gebaseerd op het boek van Lykele Muus, gaan twee bevoorrechte en bevriende koppels met elkaar op skivakantie in Oostenrijk. Als hun dochters in een ongeluk verzeild raken, komen er oude patronen naar boven en verdwijnt de vriendschap tussen hen als sneeuw voor de zon. De stellen raken verwikkeld in een morele strijd, waarin geen wapen wordt geschuwd. Openingsfilm van het 45e Nederlands filmfestival, eind september in de bioscopen. Acteurs: Fedja van Huet, Noortje Herlaar, Teckla Reuten en Valentijn Dhaenens.
Boek • Casusboek ACT, Acceptance and Commitment therapy in de behandelpraktijk
Onder redactie van Tim Batink, Jacqueline A-Tjak, Roy Thewissen, 2025 | Uitgeverij BSL Media & Learning | 217 pagina’s | € 39,95
Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van Acceptance and Commitment Therapy (ACT) bij verschillende doelgroepen, zoals mensen met een depressie, angst, verslaving en/of chronische pijn. Ook bij psychose, stress, eetstoornissen, somatische klachten en fysieke beperkingen blijkt ACT een effectieve behandeling. Om de brede inzetbaarheid van ACT te illustreren komen in dit casusboek aan bod: ACT bij comorbiditeit, stemmingsklachten, chronische pijn, angstklachten, trauma, persoonlijkheidsproblematiek, partnerrelatieproblemen en problematiek bij jongeren.
Het boek geeft een mooi, verdiepend en zeer gevarieerd beeld van de toepasbaarheid van de ACT. Tien therapeuten uit Nederland en Vlaanderen doen uitvoerig verslag aan de hand van een casusbeschrijving en de ACT-behandeling. Daarnaast geven de therapeuten ook een reflectie op hun eigen keuzes binnen het behandeltraject; zijn ze tevreden en is de behandeling naar behoren geslaagd, of zijn er overwegingen die een andere behandelroute ten goede gekomen waren? Ook cliënten komen aan het woord; een aangename en leerzame toevoeging aan deze beschrijving van alle facetten en stappen van het ACT behandel- traject.
Voor collega-therapeuten die regelmatig met ACT werken is het boek een fijn kijkje in de keuken en voor beginnende therapeuten die graag met deze werkwijze aan de slag willen is het heel geschikt om te lezen dat het behandelproces nooit een piece of cake is. Het vraagt betrokkenheid, overzicht, empathie en ook veel reflectie van de therapeut over zichzelf.
Enige bekendheid met het gedachtegoed van ACT en kennis en kunde van het gebruik van verschillende termen en toepasbaarheid van het ACT-hexaflex is wellicht handig, maar niet noodzakelijk. Het casusboek is helder en eerlijk geschreven en geeft ook ruimschoots literatuurverwijzingen en aandachtspunten voor de geïnteresseerde lezer.
Als therapeut, supervisor en docent vind ik het boek heel inspirerend en ook op verschillende manieren in te zetten om uit te reiken en (nieuwe) collegae te enthousiasmeren (meer) met ACT aan het werk te gaan!
Clarisse van Gorkom, cognitief gedragstherapeut, GZ-psycholoog en docent/supervisor
Podcast • Doorgaan
Humberto Tan en Carlijn Vis interviewen elke aflevering een ‘doorzetter’: mensen die tegenslag, verdriet en rouw ervaren en op eigen wijze hun weg vinden. Deskundigen met verschillende visies en expertises benoemen steeds een andere invalshoek. Is doorzettingsvermogen te leren? Krijg je dat mee in je opvoeding? Hoe leef je verder na pijn? Met onder anderen neurowetenschapper Margriet Sitskoorn en filosoof Lammert Kamphuis. (CvG)
Boek
De Verloren Knuffel Brigade is een therapeutisch prentenboek van Evelien Groen (Uitgeverij SWP), voor ouders (en professionals) om met jonge kinderen te praten over het trauma van hun ouder. Kinderen merken het als hun vader of moeder zich terugtrekt, of wanneer familieverhoudingen moeizaam zijn. Door de vele lagen in het verhaal kan de volwassen lezer goed aansluiten bij de fase van het kind en het niveau waarop het kind het trauma aankan. (CvG)
Boek • De Vallei van Troost
Leo Bormans, 2025, Uitgeverij Lannoo | 96 pagina’s | € 24,99
Wat moet je als je een groot verlies meemaakt? Of wanneer er dingen gebeuren waardoor je erg van slag raakt? Troost lijkt dan een van de dingen die je heel goed zou kunnen gebruiken. Maar wat is troost en waar vind je die? Leo Bormans, Distinguished Lecturer in Happiness Research aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam, schreef er een mooi hedendaags sprookje over, De Vallei van Troost.
Bormans beschrijft zichzelf als geluksonderzoeker, schrijver en inspirator. Hij is auteur van internationale bestsellers als The World Book of Happiness en The World Book of Hope. Hij heeft zijn inzichten vertaald in vele publicaties rond geluk en hoop, zoals de populaire voorleesboeken Geluk voor Kinderen en Felix zoekt Geluk. In 2020 verscheen zijn eerste roman, De Knikkers van Qadir, gebaseerd op het waargebeurde verhaal van een vader op de vlucht.
Bormans ontmoette een rechter met een bijzonder verhaal. Een zevenjarige jongen die zijn hele leven nauwelijks heeft gesproken, komt bij haar op bezoek en zoekt in haar kantoor contact met de altijd aanwezige ‘luisterbeer’. Veel kinderen vertelden al meer aan de beer dan aan de rechter zelf. Maar deze keer ontstaat een echte dialoog tussen de jongen, de beer en de rechter. Dit verhaal was voor Bormans het begin van een uniek reisverhaal over troost.
Het verhaal staat vol mooie zinnen om over na te denken en neemt de lezer mee op een reis door het landschap van persoonlijk en collectief verdriet. Het resultaat is het wonderlijke De Vallei van Troost. De rechter, de jongen en de beer leren zich samen over te geven aan de waterval; een enorme stroom tranen waar je doorheen moet. Ze komen in een grot waar ze zich veilig voelen en samen bedenken ze hoe ze een enorme kloof over moeten. Uiteindelijk is het uitzicht prachtig en hebben ze veel geleerd, over zichzelf en van elkaar.
Rosalien Helsen maakte op basis van Bormans woorden tot de verbeelding sprekende illustraties. Ze begint vaak met een schets waarbij je als lezer je afvraagt of het ooit wat moois kan worden. En een paar bladzijden verder blijkt het het begin van een prachtige tekening. Dit wordingsproces van schets naar prachtig eindresultaat lijkt te staan voor hoe Leo Bormans denkt over het vinden van troost; maak een begin, blijf proberen en laat je troosten.
Anneke Eenhoorn, klinisch psycholoog, psychotherapeut en cognitief gedragstherapeut
Boek • Casusboek kinderneuropsychologie
Redactie: Nanda Rommelse e.a., 2025 | Uitgeverij Boom 2025 | 632 pagina’s | € 81,50
Het casusboek kinderneuropsychologie bestaat volledig uit beschrijvingen van casuïstiek van kinderen en jongeren. Er is een verdeling gemaakt in casussen die betrekking hebben op een genetische ontwikkelingsstoornis, beschrijvingen ten behoeve van medische behandeling, medisch verklaarbare ontwikkelingsproblemen en ernstige moeilijkheden in de didactische ontwikkeling. Bij ieder deelonderwerp zijn drie tot zes verschillende beschrijvingen van cliënten opgenomen. De leeftijd van de besproken kinderen varieert van 7 tot 16 jaar. De gekozen indeling helpt bij het zoeken naar de juiste informatie. In verschillende hoofdstukken wordt het belang van de brede context waarin kinderen zich ontwikkelen sterk benadrukt, breed onderzoek doen, goed kijken naar het totale beeld, waarbij neuropsychologische onderzoeksgegevens worden gezien als een (belangrijke) bijdrage aan het integratieve beeld. De auteurs streven naar een probleemgerichte benadering, DSM-5-classificaties worden alleen benoemd waar dit als ondersteunend wordt gezien voor de behandeling.
De inleiding geeft aan wat de plaats is van de neuropsychologie in het werkveld, het doel van neuropsychologisch onderzoek en bevat – summier – ook wat theoretische informatie. Er lijkt geprobeerd zoveel mogelijk te vertellen en tegelijkertijd de inleiding kort te houden. Soms wordt alleen een suggestie gegeven en heeft de lezer andere bronnen nodig om te kunnen begrijpen wat er bedoeld wordt. Ik had het fijn gevonden wanneer de inleiding iets meer achtergrondinformatie en theorie had bevat. Zo bevat bijvoorbeeld het deel over de n=1-studie mooie ideeën voor de klinische praktijk, wat enthousiasmerend is, maar worden deze ideeën zo summier besproken dat ze zelf toepassen niet kan. Datzelfde geldt voor de info in de handreikingen, die hoogstens uitnodigen tot verdieping in andere bronnen.
De casussen worden daarentegen zeer uitgebreid beschreven, waarbij steeds wordt begonnen met informatie over de context waarin het probleem is ontstaan. Daarna volgen de differentiaaldiagnostische overwegingen, waarbij aandacht is voor theoretische onderbouwing, inclusief literatuurverwijzing en wordt vaak ook nog veel aanvullende inhoudelijke informatie gegeven. Het onderzoek en de resultaten van het onderzoek worden uitgebreid beschreven. Bijzonder is dat ook alle testresultaten als bijlage worden bijgesloten. Al lezend lijken de stappen die de auteurs hebben genomen vaak logisch en begrijpelijk, maar veel leuker is het om zelf stap voor stap mee te denken: wat zou ik gaan doen bij dit kind, welke onderzoeksmiddelen gebruik ik, wat verwacht ik dan als resultaat en wat zegt dit dan over deze casus? Dat is nog een behoorlijke uitdaging; hoe logisch het ook lijkt als de auteurs het beschrijven, zélf een goede set vormgeven is lastig. Na iedere casusbespreking volgt een nabeschouwing, waarin wordt teruggekeken op het traject van diagnostiek en behandeling, wordt gereflecteerd op de genomen stappen en verbeterpunten worden besproken.
Ik vind het een geweldig boek. De casussen zijn bijzonder uitgebreid en geven veel inzicht in het proces van neuropsychodiagnostiek en de mogelijkheden ervan voor behandeling. Het boek is goed te gebruiken als naslagwerk voor een vergelijkbaar probleem, maar is ook zeer lezenswaardig zonder een directe aanleiding. Neuropsychologisch onderzoek wordt vaak ervaren als moeilijk en ingewikkeld. Doordat de auteurs de lezer helemaal meenemen in hun visie en de ideeën zo voorstelbaar zijn en goed worden uitgelegd, lijkt het minder ingewikkeld, en dat verlaagt zeker de drempel om zelf neuropsychologisch onderzoek te doen.
Ingrid Reijmeijer, gedragsdeskundige/behandelaar in de specialistische Jeugd-ggz.