NIKA is een diagnostiek- en interventiemethode bedoeld om schadelijke ouder-kindpatronen te doorbreken. De methode is onderdeel van het hulpverleningsaanbod van Ambiq, een organisatie die specialistische hulp en behandeling biedt aan kinderen, jongeren, gezinnen en volwassenen en specialist is in licht verstandelijke beperking. Ambiq heeft onderzocht of NIKA een passende gehechtheidsinterventie kan zijn indien er bij een of beide ouders sprake is van een LVB. Om te onderzoeken of NIKA een passende methode is voor deze doelgroep, is eerst literatuuronderzoek verricht naar de werkzame factoren van videofeedback, een centraal onderdeel van de NIKA-aanpak. Deze factoren zijn vervolgens vergeleken met de werkzame en statische factoren behorend bij de behandeling van ouders met een LVB, zoals minder taalbegrip. Daarnaast is kwalitatief onderzoek verricht naar de NIKA-aanpak door middel van panelgesprekken met NIKA-behandelaren binnen Ambiq en door middel van interviews met cliënten.
Wat is NIKA?
NIKA (Nederlandse Interventie Kortdurend op Atypisch Oudergedrag) is een kortdurende, geprotocolleerde specialistische gehechtheidsinterventie met als doel het voorkomen of verminderen van psychische- en gedragsproblemen bij het kind als gevolg van verstoringen in gehechtheidsrelaties. Het protocol heeft een diagnostiek- en een behandelfase, waarbij gewerkt wordt met videofeedback aan de hand van korte video-opnamen en psycho-educatie. Ouders leren hun schadelijk en verstorend gedrag, dat past bij het gedesorganiseerde gehechtheidstype, te herkennen, te begrijpen waarom zij dit gedrag laten zien en wat het effect daarvan is op hun kind. Vervolgens wordt meer sensitief en responsief ouderschap aangeleerd. Een variant van de interventie is NIKA-ouderbegeleiding, die kan worden ingezet als de relatie niet ernstig verstoord is of ná NIKA, om de verbeterde relatie tussen ouder en kind te consolideren. NIKA richt zich op kinderen tot een ontwikkelingsleeftijd van 12 jaar en hun ouders, die een verhoogd risico lopen op een onveilige, verstoorde gehechtheidsrelatie of waarbij gehechtheidsproblematiek al is vastgesteld (Draaisma & Zuidgeest, 2022).
