Boekrecensie | Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders

Als GZ-psycholoog heb ik regelmatig getraumatiseerde kinderen behandeld die opgroeien in een pleeggezin. Deze kinderen zijn in het verleden vaak blootgesteld aan meerdere traumatische gebeurtenissen.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan

De gevolgen van complex trauma zijn vergaand en divers, zoals emotieregulatie- , gedrags- en hechtingsproblemen. Naast de behandeling van het trauma bij het pleegkind is het van groot belang dat er aandacht is voor de opvoeding, omdat het herstel van complex trauma ook plaatsvindt in de steeds terugkerende, dagelijkse situaties met de opvoeders. Opvoeders kunnen in de opvoeding worden ondersteund door de training ‘Zorgen voor getraumatiseerde kinderen’ te volgen.

Bij deze training is ook een boek voor trainers verschenen: Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders, Handleiding voor trainers (niet te verwarren met het Werkboek voor deelnemers). Het is een praktische en helder geschreven handleiding voor professionals die werken met opvoeders van getraumatiseerde kinderen en jongeren. De training is in de Verenigde Staten ontwikkeld door onder andere het ‘National Child Traumatic Stress Network’ (NCTSN). Deze is in het Nederlands vertaald en bewerkt door Leony Coppens en Carina van Kregten. In deze herziene versie zijn de ervaringen verwerkt van de Nederlandse medewerkers die sinds 2012 de training aanbieden.

Acht modules

De training neemt opvoeders van een pleegkind in acht modules mee in het ontdekken en ontwikkelen van een traumasensitieve manier van opvoeden. Door de training leren opvoeders beter communiceren met het kind, leren ze vaardigheden om het gedrag en de opvattingen van het kind te veranderen en om de stress die zij als opvoeders ervaren te verminderen. De modules kennen een heldere opbouw. De auteurs beschrijven verschillende casussen van kinderen in diverse leeftijdscategorieën op een uitgebreide wijze. Deze casuïstiek loopt als een rode draad door de hele training, waaruit telkens de leerpunten worden gedestilleerd.

Handleiding en toegang tot online versie en werkbladen

De handleiding voor trainers is boeiend en vlot geschreven met gedegen up-to-date kennis over trauma, die op een toegankelijke manier wordt uitgelegd. Trainers coachen opvoeders om hun kind beter te leren begrijpen en zo voorbij het gedrag van hun kind te kijken, zodat herstel van contact (weer) mogelijk is. De handleiding bevat een rijke verzameling ervaringen, waarin elke opvoeder van getraumatiseerde kinderen zijn pleegkind of zichzelf zal herkennen. Een praktisch onderdeel van training is het beschikbaar stellen van een activeringscode die gratis en onbeperkt toegang geeft tot de online versie van het boek, de powerpointdia’s en de werkbladen.

Praktische handvatten

Na het lezen van de handleiding voor trainers ben ik enthousiast geworden over de inhoud. De handleiding biedt handvatten aan trainers hoe zij opvoeders van getraumatiseerde kinderen kunnen helpen om hun pleegkind beter te begrijpen en begeleiden. Een pleegouder uit mijn netwerk die op mijn verzoek de handleiding heeft gelezen, zegt: ‘Het is fijn dat veel onderwerpen zo herkenbaar zijn en daarbij ook nog de handvatten te krijgen. Eigenlijk zouden alle pleegouders deze training moeten krijgen voordat ze de eerste plaatsing krijgen, omdat vermoedelijk pleegkinderen in meer of mindere mate getraumatiseerd zijn en het heel waardevol is om hier van tevoren al kennis over te hebben.’

Getraumatiseerde (pleeg)kinderen

Een kleine kanttekening betreft de ruime omschrijving van de doelgroep waarvoor het boek bedoeld is, namelijk voor opvoeders van getraumatiseerde kinderen. Echter, in de casuïstiek komen alleen gevalsbeschrijvingen aan bod van pleegkinderen en -ouders, een significant beperktere doelgroep. Uiteraard zijn de trainingselementen door alle ouders van getraumatiseerde kinderen toe te passen. Integraal beschouwd lijkt de training goed bij de specifiekere doelgroep van getraumatiseerde pleegkinderen te passen en is daarmee een waardevol aanbod.

Annet Stoel is GZ-psycholoog, EMDR practitioner, Psychotraumatherapeut (NtVP)

Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders – Handleiding voor trainers
Leony Coppens en Carina van Kregten 
2018, ISBN 978 90 368 187 97

Bron: Kind en Adolescent Praktijk, nr. 1/2019